حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى
مقدمه 23
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )
از طرف شمال آمدهاند از طبقه عهد حجر كه بالاتر رفتهاند تا شش پا چيزى نيافتهاند جهة اين است كه مردمى با تمدن عالىترى بر بوميها غلبه يافتهاند و خانههاى آنها را خراب كرده و بعد به قدر شش پا خاكريزى كرده روى آن ابنيه جديد ساختهاند . بالاتر از اين طبقه طبقهاى است كه دمرگان آن را متعلق به عهد قديم مىداند « 1 » از اشيائى كه پيدا شده ظروف سفالين خيلي كمتر است اشياء اين عهد بيشتر از مرمر سفيد است كه روى آنها نقاشى كردهاند و نيز گلدانهاى لعابدار و لوحههائى بدست آمده كه از گل خام است و روى آنها خطوطى نوشتهاند . دمرگان اين اشياء را متعلق به چهار هزار سال ق . م . مىداند قرون تاريخى عيلام بسه قسمت تقسيم مىشود : 1 - عهدى كه تاريخ عيلام ارتباط كاملى با تاريخ سومريها و اكّديها دارد ( از زمان بسيار قديم تا 2225 ق . م ) 2 - عهدى كه گذشتههاى عيلام با تاريخ دولت بابل مربوط است ( از 2225 تا 745 ق . م ) 3 - دورهاى كه طرف عيلام دولت آسور است ( از 745 تا 645 ق . م ) اول - از زمان بسيار قديم تا 2225 ق . م . چون در اين عهد تاريخ عيلام ارتباط كامل با تاريخ سومرىها و آكّديها دارد بايد يك نظر اجمالى بتاريخ مردمان مذكور بيفكنيم « 2 » سومرىها و آكّديها اين مردمان از زمان بسيار قديم كه معلوم نيست از كي شروع شده در مملكتى كه از قرن نهم ق . م ببعد موسوم به كلده شد سكني داشتند سومريها در رأس خليج فارس و طرفين شطّ العرب و آكّديها در طرف شمال شرقى آنها ميزيستهاند بطور قطع نميتوان حدود مملكت سومر « 3 » و آكّد « 4 » را معيّن كرد همين قدر معلوم است كه ( اور ) « 5 » و
--> ( 1 ) - ARCHARQUE ( 2 ) - ميگوئيم يك نظر اجمالى زيرا تاريخ اين مردمان موضوع كتاب ديگر ( تاريخ ملل قديمه مشرق ) مىباشد ( 3 ) - SUMER ( 4 ) - AKKAD ( 5 ) - UR